مجلات و کتب

محمد سرور انوری غوری

13-11-2017
مهمترین منابع آبی افغانستان عبارتند از


 

- آب‌های چاه ، چشمه‌ها .

- آبهای بارنده گی از قبیل باران برف ژاله وغیره .

- آبهای سطحی جوی‌ها، دریاچه‌ها، دریاها .

- بندها ، حوضهای طبیعی و مصنوعی .

- یخچالهای کوهاو قلل‌ها .

- بخارات اتمسفیر .
 

     طوریکه گفته شد، افغانستان کشورکوهستانی بوده منابع حوزه های آبگیر آن را سلسله جبال هندوکش ونقاط مرتفع آن تشکیل میدهد به خصوص برف های دایمی وکتله های یخچالی که در واخان،پامیر،هندوکش شرقی وغربی وکوه بابا همه ساله روی یکدیگر قرار می گیرند . درایام بهاروتابستان این برف ها ذوب شده آبهای جاری را درحوزه های مختلف کشور بوجود میآورد.

    بنابر ریزش برف وباران درزمستان واوایل بهارحجم آب دریاها درفصل بهاروتابستان بیشتر شده گاهی متلاطم،سیل وطوفانی میشود وگاهی این آبخیزی دریاها بنابر نبود نباتات کافی درسطح اراضی سبب تخریب  اراضی درمسیر دریاها ونقاط مجاور زمین های سر سبزوزراعتی میگردد چون دریا های افغانستان با معاونین آنها از خیلی مرتفع سرچشمه می گیرند ازاین رو دریاهای کشور ما بصورت عموم درقسمت علیای خود خیلی سریع میباشد وسرعت آنها باعث تخریب بستر وسواحل دریا میشود بنابر آن دربعضی جاها بستر دریاها عموماً خوردوگاهی شکل تنگنا رااختیار میکند بطور مثال دریای آموبنابر تفاوت ارتفاع بین ساحه پامیر وخمآب که اضافه تراز(2700) متراست سالانه به اندازه زیادی خاک ومواد رسوبی  رابا خودانتقال میدهد.از طرف دیگر اراضی افغانستان دارای خاک های رسوبی بوده احجارآن بیشتر قابلیت نفوس آب رادارد این حالت باعث تشکیل آبهای زیر زمینی شده چشمه سارها وکاریز های مختلف رادرمناطق مختلف افغانستان بوجودآورده است .

 تراکم شبکه های آبهای جاری افغانستان با مقایسه مناطق معتدله واستوایی کم بوده زیرا سرزمین افغانستان   بصورت کل درمنطقه تحت استوایی ونیمه صحرایی موقعیت دارد .
از جمله آب های جاری افغانستان (11%) آن به حوزه سند و(69%) آن درداخل سرحدات کشور درهامون ها ودشت هاوآبهای ایستاده میریزد ومتباقی (20% )دیگر آن به کشور های مجاور درجمهوریت ترکمنستان وازبکستان به جریان می افتد،دبت آب دریاها درصفحات شرقی کشور بیشتراست درحالیکه دربعضی نقاط صفحات غربی این رقم تنزیل میابد .

 

 

 

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه