مجلات و کتب

13-09-2018

عبدالقدیر علم

بیمه رفاه اجتماعی در پرتو آموزه های دینی




نگاه ژرف وعمیق به دساتیر وهدایات قرآن  وآموزه های اسلام و چشم انداز ساده به وضعیت سیاسی ،اجتماعی واقتصادی  مسلمانان مارا بر سر دو راهه نا هم آهنگی بین اسلام ومسلمانان قرار میدهد،آهنگ پیوستگی بین دو رکن اساسی اسلام نماز وزکوة  بر اهمیت توجه وتا کید اسلام  بر کاهش فقر و هموار ساختن بلند وپستی های سطح  نا هموار جامعه بشری وکوتاه ساختن فاصله های طبقاتی اشاره دارد ، اما در واقعیت  فراز وفرود ها وبلند وپستی های موجود در جوامع اسلامی  از اثر عدم تطبیق منطقی وسالم قوانین الهی  با عث ایجاد شکاف عمیق در جامعه شده طوریکه عدۀ بنام ثروتمند بر قلۀ نخوت وغرور نشسته و بخاک یأس ونا امیدی افتیده است که بحق نمایش وحشتناک از وجدان  آلوده وخوابیده انسانها ی بنام مسلمان است....این در حالیست که قرآن بمثابه مقدس ترین قانون نامه مسلمان بیش از سی بار مسلمانان را به دادن زکوة هدایت فرموده ودر کنار آن بودن حق سائل نیاز مند ومحروم  با قناعت در بین اموال مسلمانان نیکو وبا دیانت جزء اوصاف خجسته شان بحساب رفته است.
رفاه اجتماعی چیست:؟ رفاه اجتماعی را اینگونه تعریف  کرده اندد: نظامی که به منظور خدمت و کمک به افراد به وجود می‌آید تا سلامت، زندگی بهتر و با عث تا مین روابط مناسب‌تر برای پیشرفت استعدادها، قابلیت‌ها و توانایی‌های انسان ها گردد..-رفاه اجتماعی، سطح بهزیستی و رفاه در یک جامعه،  ومیزان برخورداری افراد جامعه از امکانات مادی و معنوی موجود در آن جامعه است.  
رفاه اجتماعی و سیاست اجتماعی هرکدام به نوعی مشتمل بر دو مفهوم تامین اجتماعی و حمایت اجتماعی است. تامین اجتماعی واژه‌ای است که به نحوه بارزتر و ملموس‌تری با تحولات اقتصادی ارتباط  داشته مولود تحولات مدرن جهان می‌باشند و به خاطر همین ویژگی، پیچیدگی‌های مناسبات اجتماعی مدرن نیز در تفسیر و تاویل آنها راه یا فته اند.
پیام همنوعی و رفاه اجتماعی.
والذین فی اموالهم حق للسا ئل والمحروم) ویا اینکه میفر ماید عبور از قله امتحان پیروزی یعنی  ( فک رقبة او اطعام فی یوم ذی مصغبة یتیما ذا مقربة او مسکینا ذا متربة) نجات انسانهای در بند، طعام دادن انسانها در روز های گرسنگی وقحطی خصوصا برای ایتام  از اقارب ومساکین بخاک افتیده)از نظر آموزه ها وتعالیم اسلام باید این گروه های محروم در جامعه  تحت پوشش بیمه رفاه اجتماعی باشد وثروتمندان با دادن مالیه  دولتی وزکوة  شرعی اشک هارا بخشکا نند ورنگ های زرد وچهره های آژده زده را عوض کنند.(و اقیموا الصّلوة و آتوا الزکوة و ما تُقدّموا لانفسکم مِن خیرٍ تجدوهُ عندالله انّ الله بما تعملون بصیرٌ»(2
(وفی اموالهم حق للسائل والمحروم.) این آیه احساس را بیان میکند اینکه مسلمانا با احساس میدانند که هر مسکین ومحرومی در مال ودارای شان حق دارد. بند ه گان که  شـب زنـده دارنـد و در سـحرگا ها ن استغفار مى كنند و به سائل و محروم كمك مالى مى كنند. و اما اينكه فرمود: در امـوال آنـان حـقـى اسـت بـراى سـائل و مـحـروم، بـا ايـنـكـه حـق مـذكـور تـنـهـا در امـوال آنـان نـيـست،  انها نمونه اند این حق در اموال همه  انسانهای توانمندهست، تخصیص متقین براى اين بوده كه بفهماند متقين با صفايى كه در فـطـرتـشـان هـسـت ايـن مـعـنـا را درك مـى كـنـنـد.
مفهوم آیه  در سیستم نظام  اجتماعی  اسلام چیست ؟.واژه زکوة غالبا بعد از نماز به تکرار ذکرشده آن هم بیش از سی بار که  هدف آن تراشیدن پندیده گیهای سطح  نا هموارجامعه ویکسان سازی پستی وبلندی ها ویا کوتاه سازی فاصله ها بین طبقان جامعه است .مسلما دو رکن اساسی اسلام یعنی  نماز وزکوة بار ها طور پیوسته در قرآن شریف تکرار شده یکی مستقیما به اهمیت رابطه بندگان با خدا تا کید دارد ودیگری ارزش  رابطه بین انسان ها ورفع نیاز مندی های ابتدائی را دلیل پیوند انسانها با خدا میداند یعنی رضای خدارا در خوشنودی ورضا مندی بندگانش  معرفی کرده  چون با دادن زکوة خلاء های فقر رفع وفاصله طبفه های اجتماع محو ویا کوتاه میگردد.این تضامن وتکافل اجتماعی با الهام از آموزه های دینی که در همه ادیان وجود داشته .وکشور های که پیروان ادیان الهی سیستم رفاه اجتماعی را از همین ارشادات الهی الهام گرفته اند.مثلا خداوند ج میفر ماید(2 ـ آیات 30 و 31 سوره مبارک مریم:
(قال انّی عبدالله ءاتانیَ الکتاب و جَعَلَنی نبیّا و جَعَلَنی مبارکا أین ما کنتُ و أوصانی بالصّلوة و الزکوة ما دُمتُ حیّا)
این آیه که در حق حضرت عیسی ع نازل شده ودر دین ما نیز از اصول سازندۀ اسلام است ، به مؤمنان دو دستور مهم و سازنده می دهد؛ یکی در مورد نماز که رابطه محکمی بین انسان و خدا ایجاد می کند و دیگری زکات که رمز همبستگیهای اجتماعی است . در هر یک از این آیات شریف واژه «زکات» در کنار واژه «صلاة»دلالت بر وجود پیوندی عمیق بین این دو رکن  دارد.نماز بمثابۀ اولین جلوه عبادی ایمان و بهترین وسیله رابطه بین خالق ومخلوق اشاره می کند: "و اقیموا الصلوة" و سپس به زکات که برترین واجب مالی و اجتماعی اسلام است و سبب رابطه انسان با خلق خدا می باشد امر می کند: "و ءاتوُا الزّکوة
آنجا حضرت عیسی ع میفر ماید خدا من را به ادای نماز ودادن زکوة توصیه فرموده واین آموزه منبه ابهامی است برای پیروان ادیان ابراهیمی که سیسم مالیاتی منظم وپاسخگو را جهت تا مین بیمه رفاه اجتماعی برای همه تدوین وتنظیم نموده اند.در مکتب های سیاسی معاصر از قانون بیمه رفاه اجتماعی که منبع تا مین آن همین مالیات وکمک های مردمی است بنام  سوسیالیزم  نام برده اند.کلیمه که جوامع سنتی ومذهبی با آن خیلی حساسیت دا شته برای شان یک ذهنیت وتعریف منفی تلقین شده. سوسیالیزم را چنین فهمیده اند یعنی اشتراکی ، اشتراک در همه چیز در مال ودارائی وحتی زنان ؟؟؟ .خصوصا در کشور های فقیر ما نند افغانستان که اسلام را در نحوۀ وضو واستجا و چگونگی استادن در صف وشکل ادای نماز ودرجه بندی مجتهدین خلاصه میکنند در حا لیکه هیچ یکی از اینها از اصول وارکان اسلام نیست
مشکل در کجاست؟ مشکل اساسی مسلمانان پناه بردن به اصول مجمل بدون تفصیل است که بخود زحمت نمی دهند در پرتو این آیه قانون مفصل تنظیم مالیات وعواید را بخاطر خدمات عامه انجام دهند.قانون که عملا ضامن عملی سازی  پروسه رفاه اجتماعی باشد.رفاه اجتماعی دامنه وسیعی از فعالیت‌ها و برنامه‌ هایی را که تحت نظارت و با کمک دولت برای بهزیستی افراد و جامعه انجام می‌شود، دربر می‌گیرد.. اگرچه مفهوم تامین اجتماعی در علوم اجتماعی کاربرد دارد، اما بیشتر یک مفهوم اقتصادی است. پس توزیع این سر مایه واقتصاد باید بطور قانونمند وسیستما تیک تنظیم شود نه اینکه آمد ورفت سر مایه وموارد مصرف معلوم نباشد. در جوامع عقب مانده مسلمانان همه بر وجوبات تصرف دارند .مثلا یکی میگوید من زکوة خود را به فلان دادم خدا قبول کند ویا اینکه میگوید گاو وگوسفنی خیرات کردم خدا قبول کند ویا هم اینکه مقداری پول به آن شخص از مال زکوة داده ام خدا قبول کند...ویا اینکه مقدار از سر مایه خودرا بنام کمک به مسا کنین بالای نیاز مندان زیر نظارت ودوربین رسانه ها توزیع مکیند که برای کمک کننده شهرت وریا وبرای گیرنده هم یک تو هین بزرگ بحساب میاید لذا توزیع وصرف زکوه وکمک های  دیگر از طرف افراد مختلف به هدف تا مین رفاه اجتماعی صورت نمیگیرد و به هیچصورت با عث رفع مشکلات اجتماعی وتا مین رفاه اجتماعی نمیگردد
 

نوشتن دیدگاه